مسمومیت آشکارساز گاز قابل احتراق ( آشکارساز گاز LEL ) زمانی اتفاق می افتد که عنصر حسگر هسته سنسور (معمولاً یک سنسور احتراق کاتالیزوری) به طور غیرقابل برگشتی توسط مواد خاصی آسیب ببیند که منجر به کاهش دائمی حساسیت یا حتی خرابی کامل می شود.
این شبیه به این است که اعصاب بویایی افراد توسط مواد شیمیایی قوی آسیب می بینند و باعث می شوند که آنها نتوانند چیزی را بو کنند.
1. اصل هسته: احتراق کاتالیزوریسنسور گاز نوع، سنسور گاز LEL
رایج ترین حسگر گاز قابل احتراق (که برای تشخیص متان، پروپان، هیدروژن و غیره استفاده می شود) سنسور مهره کاتالیزوری است. اجزای اصلی آن شامل یک «عنصر حسگر» (معمولاً یک سیم پیچ نازک از سیم پلاتین است که با یک کاتالیزور (مانند پالادیوم یا پلاتین) و یک ماده حامل پوشانده شده است) و یک «عنصر جبران کننده» که به عنوان مرجع عمل می کند.
وقتی گاز قابل احتراق روی سطح عنصر حسگر پخش میشود، کاتالیزور باعث میشود گاز در دمایی بسیار پایینتر از نقطه اشتعال معمولی خود تحت شعله{0}}احتراق کمتری قرار گیرد. مدار این تغییر مقاومت را اندازه گیری می کند تا غلظت گاز قابل احتراق را محاسبه کند.
2. چگونهآشکارساز گاز EXمسمومیت رخ می دهد؟
مواد مسموم کننده به کاتالیزور عنصر حسگر حمله کرده و آن را از بین می برند.
مسمومیت دائمی: مواد خاصی (مانند سیلان، سولفید هیدروژن و ترکیبات هالوژن) به شدت و برگشت ناپذیر با کاتالیزور واکنش می دهند و ترکیبات جدید و غیر فعالی را تشکیل می دهند که به طور دائم سطح کاتالیزور را می پوشانند یا تغییر می دهند. پس از مسموم شدن، حسگر دیگر نمی تواند به طور موثر احتراق گازهای قابل احتراق را کاتالیز کند و حساسیت می تواند به طور قابل توجهی کاهش یابد یا حتی به صفر برسد.
سموم رایج: ترکیبات حاوی سیلیکون-(مانند مواد فرار، اسپری مو، و روان کننده ها)، سولفیدها (مانند سولفید هیدروژن که بوی تخم مرغ گندیده می دهد)، مواد حاوی سرب{1}(مانند اگزوز بنزین سرب دار)، و فسفر.
مهار موقت: برخی از مواد (مانند غلظت های بالای هیدروکربن های هالوژنه) می توانند به طور موقت مکان های فعال کاتالیزور را اشغال کنند و از تماس گاز قابل احتراق با آنها جلوگیری کنند. اگر غلظت ماده بازدارنده کم و قرار گرفتن در معرض کوتاه باشد، عملکرد حسگر ممکن است به آرامی پس از حذف بهبود یابد. با این حال، اگر قرار گرفتن در معرض طولانی مدت و غلظت بالا باشد، مهار می تواند به مسمومیت دائمی تبدیل شود.
بازدارنده های رایج: برخی از پاک کننده ها (مانند تری کلرواتیلن)، مبردها و بازدارنده های شعله.
3. علائم "مسمومیت"
(1). پاسخ آهسته: سنسور EX کندتر به همان غلظت گاز واکنش نشان می دهد.
(2). کاهش حساسیت: خواندن سنسور به طور قابل توجهی کمتر است. به عنوان مثال، در محیطی پر از غلظت استاندارد گاز آزمایشی، قرائت به طور قابل توجهی کمتر از حد انتظار است.
(3). بدون پاسخ: سنسور LEL حتی در محیطی با غلظت بالای گاز قابل احتراق به هیچ وجه واکنش نشان نمی دهد.
(4). خرابی کالیبراسیون: سنسور EX را نمی توان با استفاده از روش های کالیبراسیون معمولی کالیبره کرد.
4-چگونه پیشگیری کنیمLELمسمومیت سنسور؟
(1). درک محیط: مواد شیمیایی که سنسور ممکن است در معرض آنها قرار گیرد را شناسایی کنید و از استفاده از حسگرهای احتراق کاتالیزوری استاندارد در محیط های حاوی مواد سمی اجتناب کنید.
(2). از یک مانع فیزیکی استفاده کنید: یک فیلتر ضد مسمومیت- (مانند غشای PTFE) در جلوی برخی از سنسورها نصب کنید. این می تواند اکثر مولکول های بزرگ سیلیکون و سایر مواد را مسدود کند، اما نمی تواند به طور کامل در برابر همه سموم محافظت کند.
(3). حسگرهای مقاوم در برابر سم را انتخاب کنید: برای صنایع تخصصی (مانند تصفیه فاضلاب و کارخانههای شیمیایی)، حسگرهای مقاوم در برابر سم طراحی شدهاند. این سنسورها از کاتالیزورهای ویژه یا فناوری های حفاظتی استفاده می کنند که در نتیجه طول عمر بیشتری دارند.
(4). بازرسی و کالیبراسیون منظم: آزمایش و کالیبراسیون منظم سنسورها با استفاده از گازهای استاندارد طبق توصیه های سازنده تنها راه قابل اعتماد برای تشخیص تخریب عملکرد سنسور (از جمله مسمومیت) است.
(5). نصب صحیح**: از نصب حسگرها در نزدیکی منابع بالقوه انتشار سم (مانند دهانه مجرای تهویه، مناطقی که درزگیر سیلیکونی استفاده می شود یا نزدیک دریچه های خروجی اگزوز خودرو در گاراژها) خودداری کنید.